Home / Bilim Teknoloji / Dünyanın Eriyik Demirden Oluşan Nehiri

Dünyanın Eriyik Demirden Oluşan Nehiri

Eriyik Demirden Oluşan Nehir, Alaska`dan Avrupa`ya Akışını Hızlandırdı.

yik-Demirden-Oluşan-Nehiri

Bahsettiğimiz nehir dünya yüzeyinin yaklaşık 3000 km altında. Bu nehrin hızı 2000 yılından bu yana yaklaşık üç kat arttı ve yılda 40 kilometre ile dünyanın iç bölümlerindeki en büyük akış hızına ulaştı. İngiltere`de bulunan Leeds Üniversitesi`nden Philip Livermore ve ekibinin yaptığı araştırmalarda bu sonucun dünyanın, şimdiye kadar tespit edilmiş rekor, iç dinamik hızı olduğu açıklandı.

Dünyanın eriyik çekirdeğinde, yaklaşık 5.700°C’deki, çoğunlukla sıvı demirden oluşan ve ayın hacminin üçte ikisine yakın büyüklüğe sahip olan devasa okyanus, Dünyanın manyetik alanının oluşumunun sorumlusu. Jeodinamoyu* göz önünde bulunduran kurama göre; sıvı demirin hareketi sonucu bir elektrik akımı oluşur ve bu akım manyetik alanların oluşumuna sebebiyet verir.

Yüklü metal parçacıklar manyetik alanlardan geçerek devamlı ve döngüsel bir elektrik akımı yaratır. Çekirdekteki sıvı metalin daimi hareketine bağlı olarak bir miktar manyetik alan oluşur ve bu alan çekirdekte yeni akımlar oluşturur. Bu akımlar ise daha fazla manyetik alana sebep olarak bir döngü yaratır.

Dünyanın manyetik alanını etkileyecek olan bu hızın, en yüksek doğruluk ile ölçümünü yapabilmek için ESA Swarm Uyduları ve Leeds Üniversitesi ortak çalışmaları neticesinde üç uydu tarafından iç dinamikler kusursuz bir şekilde incelenmiş. Bu inceleme sonucunda Nehrin Avrupa’ya 400 kilometreden fazla yaklaşmış olduğu gözlemlemişlerdir.

Sebebi kesin olarak bilinmese de, Dünyanın içindeki manyetik alanı da hızla değiştiren bu olayın sebebinin, Alaska ve Sibirya`da ki basınç farkları etkileşiminin yanında, Dünya’nın dönüşünün ve muhtemelen atmosferin jet akımlarının da eriyik demir üzerinde etkili olduğu tahmin edilmektedir.

Bu durumun yeryüzüne yansıyan etkilerinde doğal felaketler ya da depremlere etkisi yeni bir araştırma konusu. Bilindiği gibi deprem ; yer kabuğundaki fay adı verilen kırıklıklar üzerinde meydana gelir. Faylar kırılgan yapıda olan kayaların yüksek basınç ve gerilime maruz kalıp kırılmasıyla oluşan yapılardır. Bu gerilmeler yeryüzünün değişik kısımlarında olabilir. Depremler ise kayalık bir alanda oluşan gerilmenin ani bir harekete yol açacak kadar yükselmesiyle oluşan yer hareketidir. Bu gerilmelerin boşalmasıyla çok büyük bir enerji ortaya çıkar. Oluşan enerjinin çevresindeki kayalıklarda yaptığı titreşim sonucu ise depremler meydana gelmektedir.

Aşağıdaki küresel deprem animasyonu da ilginizi çekebilir.

Özgün çeviri ve düzenleme : İnanç Kaya

Kaynaklar :

http://www.spektrum.de/…/der-erdkern-hat-einen-jets…/1433466

http://www.bilim.org/dunyanin-manyetik-alani/

http://www. bilgihanem. com/deprem-nedir/

 

Editörün Notu:

*Dinamo kuramı, jeofizik alanında, Dünya ya da yıldız gibi bir gök cisminin manyetik alan üretme mekanizmasını açıklamaya çalışan bir kuramdır. Dinamo kuramı, dönen, taşınım yapan ve elektrik iletkenliği olan akışkanların astronomik zaman ölçeğinde manyetik alan oluşturma sürecini açıklamaktadır. Dünya ve diğer gezegenlerin manyetik alanlarının kaynağının dinamo olduğu düşünülmektedir. (wikipedia)

Dünyalılar (www.dunyalilar.org)

Rastgele Haber

Albert Einstein’ın Benzersiz Düşünce Yöntemi

Bir teorik fizikçi Robbert Dijkgraaf, Princeton Üniversitesi’nde profesör olarak görev yapıyor ve aynı zamanda ‘’Faydasız …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir