Home / Genel / Sivrisineklerle mücadele

Sivrisineklerle mücadele

Sivrisineklerle mücadele için uygulanan yöntemler onları ne ölçüde kontrol etmektedir? Bu sorunun cevabı çok basit: ÇOK AZ! Oysa bu yöntemin çevreye ve insanlarımıza verdiği zarar ise: ÇOK FAZLA!

sivrisinek

Bildiğiniz gibi sivrisineklerle mücadele genelde halkın isteği ve baskı yüzünden belediyeler ve şirketler tarafından yürütülmektedir. Bu mücadele daha çok Nisan – Ekim aylarında sineklerin en çok ve en aktif olduğu dönemde DUMANLAMA SİSLEME de denilen ULV ya da UULV yöntemi ile yapılmaktadır.

Fakat bugüne kadar sivrisinek mücadelesinde kullanılan çeşitli kimyasal maddeler kesin bir çözüm getirememiştir.

Çünkü:

• Ekonomik değildirler, ULV metodu noktasal mücadeleye göre pahalı bir metotdur.

• Sinekler her geçen gün bu maddelere karşı bağışıklık kazanmakta ve bu maddelerin başarısı giderek azalmaktadır.

• Kimyasal maddeler insan sağlığını da olumsuz yönde etkilemektedir, kullanılan maddeler kanserojendir, kanser yapar.

• Kalıcılık nedeniyle çevre kirliliğine yol açmaktadırlar. Sivrisineklere karşı az bir faydası olsa da yararlı böcekleri, hatta sivrisinekleri yiyen onların doğal düşmanları kurbağaları, kertenkeleleri vs. öldürmektedir. Bunların yerine çıyan, kırkayak vb. diğer böcekler gibi, farelerin de populasyonunun artmasına neden olmaktadır.

Ayrıca bu yöntem sivrisinekleri ne ölçüde kontrol etmektedir? Bu sorunun cevabı çok basit: ÇOK AZ! Oysa bu yöntemin çevreye ve insanlarımıza verdiği zarar ise: ÇOK FAZLA!

Artık, üzerimize mazot, yağ ve insektisit (böcek ilacı) atılmasına son verelim. Yerel yönetimlerimizden dumanlama ve sisleme gibi ULV veya UULV ile sivrisinek kontrolü yapılmasını istemeyelim. Biz de onlara karşı mücadele edelim!

Biz, Avrupa ve Amerika gibi gelişmiş ülkelerdeki uygun yöntemleri görerek, insan sağlığını göz önüne alarak, kuşlara, balıklara, bitkilere, böceklere, diğer canlı organizmalara ve çevreye zarar vermeden etkili bir mücadele programı uygulamaktayız. Bu yüzden sivrisinekleri anlayarak, onların yaşam tarzını öğrenerek kendi mücadelemizi yapalım!

Sivrisinekler yaşamlarını 4 evrede tamamlar.

sinegin_yasam_dongusu

• Yumurta, larva (kurtçuk) ve pupa (koza) dönemleri su ortamlarında tamamlanır. Bu sular ılık, durgun ve sığ (60 cm den az) olmalıdır.

• Sivrisinekler son derece hızlı ürerler. Bir dişi sivrisinek her seferinde ortalama 200 –  400 yumurta bırakır. Kış dönemini yumurta, pupa veya ergin olarak geçirirler. Bu nedenle sivrisineklerin az sayıda bulunduğu kış mevsiminde yapılan mücadele büyük önem taşır.

• Sivrisinekler yaşam döngülerinin büyük bir kısmını suda geçirirler. Bu nedenle su ortamlarında yürütülen larva mücadelesi çok önemlidir.

• Çok kısa sürede sayıları hızla artar, 2 – 3 km uzağa kadar uçabilir ve ortalama 2 ay kadar yaşayabilirler.

Kan emmek suretiyle yumurtalarını geliştirerek aynı döngüyü tekrarlarlar. Çünkü her sivrisinek değil, sadece dişi sivrisinek vücudundaki yumurtaların geliştirilmesi için duyduğu protein ihtiyacını kanımızdan karşılar. Bu arada, kan emme esnasında değişik hastalıklar bulaştırabilirler. Bu hastalıkların en tanınmış olanı SITMA hastalığıdır ve bulaşabilmesi için sivrisineğin ilk kurbanın sıtma hastalığı taşıyan bir insan olması gerekir! Sıtma bir parazitten kaynakladığı için taşınması mümkündür. Fakat AİDS gibi virüsten kaynaklanan bir hastalığın sivrisinek tarafından bulaştırılması mümkün değildir!

Akşamüstü gördüğünüz büyük sinek sürüleri sırf erkek sivrisineklerden oluşmaktadır. Erkekler ise kan emmez. Onların, dişi sinekte varolan pipetli hortumu yerine küçük tüylü anten gibi hortumları vardır.

Zaten sivrisineklerin bütün gün değil, günde ancak iki defa uçma zamanları vardır. Alacakaranlıklarda, yani sabah güneş doğmadan ve akşam güneş battığında uçarlar. O zamanlarda da uçan sineklere karşı tedbir almalıyız.

Beldelerimizde ve köylerdeki bizi rahatsız eden sivrisineklerin çoğu ovadan veya azmaklardan değil, yerleşim alanlarında, yani evlerimizde, bahçelerimizde, havuzlarımızda bulunan uygun ve kendi hazırladığımız üreme sahalarından kaynaklanmaktadır!

Ayrıca ovada bulunan ve yazın da durgun suyun kaldığı sulak yerlerde sivrisineklerin çok sayıda doğal düşmanları bulunmaktadır; kurbağa, balık, kertenkeleler, böcek larvaları, kuşlar vs.

Sazlık bölgelerde uçkun sinekler barınabilir fakat sazın altında olan gölgeli bölgelerde yumurta bırakmazlar. Sazlıkları yakmakla güneş ışığına açık ve ısınabilen üremeyi teşvik edici bir bölge oluştururuz. Anız yakmaya bağlı olarak da bir çok doğal çit, dikenli çalı vs. yakmaktayız. Bunlar ise sivrisineklerin düşmanı olan ve onlarla beslenen birçok kuş türünün barındığı ve yuva yapıp ürediği yerlerdir.

Ovada sivrisinek istemiyorsak sazlıkları ve tarla kenarlarındaki çit ve çalıları yakmayalım! Sivrisinekler boş kutular, araba lastikleri, hayvan ayak izleri gibi çok küçük su birikintilerine dahi yumurta bırakırlar. Ayrıca kışın içinde su bırakılan veya biriken yüzme havuzlar mükemmel bir üreme ortamıdır ve bu havuzlardan milyonlarca yeni sinek ürer.

Alabileceğiniz çok basit ve etkili önlemlerle hem bize yardımcı olacak, hem de bölgenizde büyük sorun teşkil eden sivrisinek sayısının büyük ölçüde azalmasına katkıda bulunabilirsiniz. Ayrıca çocuklarınızı ve sizleri hasta eden ULV metodunu yerel yönetimlerinizden istemeyip, dumanlama metodunun olumsuz etkilerine maruz kalmayacaksınız.

Mekanik mücadele
• Evinizde ve terasınızda sarı ampulleri kullanabilirsiniz. Sivrisinekler üzerinde itici etkisi vardır.

• Sonbaharda havuzlarımız artık kullanmadığında ya üstünü bir örtü ile kapatalıp gölge yaratalım ve içinde su birikmesini engelleyelim ya da suları tamamen boşaltıp sifonları açık bırakalım.

• Cam ve kapıları telleyerek mümkün olduğunca açık bırakmamaya çalışalım.

• Özellikle çocuklar için cibinlik kullanabilirsiniz. Unutmayınız ki zehirler (adına masum olsun diye ilaç denilmektedir) ilaçlar böceklere zararlı olduğu kadar insan sağlığı üzerinde de olumsuz etkilere sahiptir.

• Bahçeniz civarında kalıcı su birikintilerinin olmamasına dikkat ediniz (havuz, kovalar, çeşme yalakları gibi). Mevcut olanların suyunu 2 – 3 günde bir değiştiriniz. Çünkü sivri sinekler küçük miktardaki durgun su birikintilerine bile yumurta bırakırlar. Bıraktığımız yarım kova sudan binlerce sinek çıkabilir! Aynı uyarıyı komşularınıza da yapınız. Sinek sizin evinize de uçabilir. İçinde su birikebilecek kapların ağzını kapalı tutun, ters çevirin veya imha ediniz.

• Fosseptiklerinizi sıkı sıkıya kapalı tutunuz. Sinekler çok küçük oldukları için en ufak bir delikten dahi içeri girerek buradaki sıcak ve korunmuş ortamda üreyebilirler. Havalandırma borularının üzerine cibinlik veya tül geçirip sıkıca bağlayın.

• Bahçenizdeki veya arsanızdaki ahır ve kümesleri kontrol ediniz. Lüzumu halinde ilaçlama için belediyenize başvurunuz. Çünkü ergin sinekler gündüzleri buralarda dinlenirler ve kışı da ahırlarda, boş binaların kuytu köşelerinde geçirirler.

Kovucu metotlar

Bahçenize veya evinizin etrafına kokusunda itici (repellent) bir etken varolan bitkiler ekebilirsiniz veya dikebilirsiniz. Bunlar: Fesleğen, Sardunya, Nane, Defne, Biberiye, Mercanköşk, Lavanta, Pelin Otu, Sarımsak vs.

Sinkov gibi kimyasal maddeler yerine özellikle çocuklarınız için uygun olan itici maddeleri içeren doğal yağları vücudunuza sürebilirsiniz. Bunlar hem ucuz hem sağlıklıdır: Fesleğen, Okaliptüs, Limon, Sedir Sardunya, Bergamot vs. Bunların çoğu Tatlı Badem Yağı ile karıştırılıp uygulamaya hazırlanır.

Uçma zamanı başlamadan az önce eskiden tezek yaktığınız gibi marketlerden, eczanelerden yakma spiralleri (helezon) alabilirsiniz. Teras veya bahçenizde bir – iki tane yakılması çok faydalıdır. Uçma zamanı bitince söndürülebilir ve ertesi gün tekrar kullanalabilirsiniz.

Sivrisineğin doğal düşmanlarını korumak ve teşvik etmek

Evlerimizin çevresinde, sivrisineklerden ve başka böcek türlerinden beslenen birçok canlı mevcuttur. Bu canlıları korumakla kendinizi korumuş olursunuz: Kurbağa türleri, kertenkele türleri, çoğu örümcek türleri, bukalemun, yarasa, bazı böcek türleri ve onların suda yaşayan larvaları (kız böceği gibi), bazı balık türleri ve birçok kuş türü (Kırlangıç, Ebabil, Tarlakuşları, Baştankaralar, Sinekkapan, Arıkuşu vs) tamamen sineklerden ve onların larvalarından beslenmektedir.

Özellikle sinekleri havada avlayan türler çok faydalıdır. Arıkuşunun besin maddesinin ancak %10’u arıdan oluşmaktadır fakat sinek azaltma konusunda çok başarılıdır!

Ayrıca bu türlerin korumakla evimizin etrafına renk katmakta, kimyasal madde kullanımının azalmasıyla kelebekler gibi diğer faydalı, hatta sadece görünüşüyle hoşumuza giden türlerin korunmasında doğaya yardımcı olabiliriz! Onların da yaşam ortamlarında kalması ve nüfus dengesinin bozulmaması için mutlaka sivrisineklerin doğal düşmanlarını koruyunuz!

Kimyasal metotlar

İllede kanserojen olduğunu kabul edip, ben kanser olmaya razıyım, yeter ki sivrisinek ve diğer böceklerden kurtulayım derseniz, Sisleme, ULV yöntemi ile ilaçlama mücadele; her ilaçlama mücadele yöntemi gibi, sineğin en yoğun ve toplu halde bulunduğu yerlere yapılabilir. Tüm yerleşim alanının ilaçlanmasına gerek yoktur. Sivrisinek en fazla akşam gün batarken ve sabah gün doğarken aktif olur. Sinek ilaçlamasını mücadelesini periyodik olarak yapmak gerekir. Çünkü sinekler her gün yumurta bırakan çok hızlı çoğalan haşerelerdir. ULV yöntemi ile, sadece sivrisineğin bulunduğu alanları zehirlemek motorları ile püskürtme yöntemi veya tuzaklama ile yapılır. Sivrisineğin mücadelesinde etkili bir yöntemdir.

Boyama yöntemi ile mücadele sinek ve diğer haşereler üzerinde etkili başka bir yöntemdir. Bu yöntemde zehirle beraber şeker de kullanılır. Sinek bu ilaçtaki şeker kokusuna gelerek yapışır ve ölür.

Sivrisinek1

Genetiği değiştirilmiş sivrisinekler sıtmayla mücadele edebilir mi?

Araştırma grubundan Dr Jason Rasgon, “Yaptığımız, laboratuvar koşullarıyla sınırlı bir denemeden fazlası değil. Genetiği değiştirilmiş hayvanların doğal ortama salınmaları yıllar alabilir” diyor. Genetiği değiştirilmiş ve üreme üstünlüğü olan bir hayvan türünün doğal ortama bırakılması oldukça riskli ve birçok etik ve yasal sorunu beraberinde getirecek bir konu. Böyle bir adım hangi ülkeden gelir bilinmez, fakat Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan Prof Chris Curtis, konuya hem bilimsel hem sosyal açıdan farklı bir şekilde yaklaşıyor. “Sivrisineklerin genetiği ve ekolojisi konusunda yapacak daha çok iş var. Yalnız unutulmaması gereken asıl nokta, parazitin kendisinin de bu hayvanların direncini aşacak biçimde hızla evrimleşebilecek olması ihtimalidir. Şüphesiz sıtma parazitinin üzerinde, böyle bir evrimleşmeye gitmesi için güçlü bir seçilim baskısı olacak. Aynı sorun sıtma ilaçları ve parazite karşı geliştirilen böcek ilaçlarında da yaşanıyor.” Ve ekliyor: “Böcek ilacı sürülmüş cibinlikler Tanzanya’da sıtmayla mücadele konusunda son derece etkili oldular.”

Havadan ilaçlama yöntemi

Tüm alanın kısa sürede ilaçlamasının mümkün olabildiği, kolay bir ULV yöntemi olan havadan ilaçlama yöntemi, insan ve çevre sağlığına olumsuz etkileri nedeniyle, Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik in 21. Maddesine göre, kesin ve açık bir dille yasaklanmıştır. Ancak ilaçlama firmaları yaptıkları yayın ve reklamlarda bu tip ilaçlamayı şiddetle tavsiye etmektedirler. Yasalara aykırı da olsa para kazanma hırsı, firmaları, bu yöne yöneltmektedir. Aynı yönetmeliğin ilgili maddesine göre, yapılan denetimde, verilen izin dışında faaliyet gösterildiğinin veya usulüne uygun ilaçlama yapılmadığının  tespiti veya yapılan uyarılara uyulmaması halinde görevli ekip ilaçlama faaliyetini anında ve en çok 48 saat süre ile durdurmaya yetkilidir. Ancak bu kararın en geç 48 saat içinde müdürlük tarafından onaylanması gerekmektedir. Müdürlüğün onayı ile faaliyeti durdurma süresi, eksikliklerin tamamlanıp halk sağlığına zararsız hale getirilinceye kadar uzatılabilir denilmektedir.

ULV Yöntemi

ULV

ULV ( Ultra Low Volume ) son derece ince püskürtme tekniği ile oluşturulan aerosol sisidir. Haşereleri yok etmede en az etken madde ile en üstün, kalıcı, etkili, gerçekçi ve en ekonomik mücadeleyi sağlar.Uçan ve yürüyen haşereleri anında etkiler, hızla yok eder.

ULV ile amaç, yağ bazlı ilaçlı suyu ( solüsyon) havada uzun süre ( 8-10 saat) kalacak şekilde partiküllere bölerek hava ile temas süresini uzatıp ilaçlamada kesin sonuca gitmektir. Yağ bazlı ilaçlar da hemen buharlaşmadığından insan ve çevre üzerine zararlı etkileri daha da artmaktadır. İlaç damlacıkları havada rüzgarın tesiri ile yayıldığından, rüzgar faktörü önem kazanmaktadır. Rüzgarın durgun olduğu sabah ve akşam gün batımı yapılan ilaçlama özellikle uçan insektisitlerin havada yoğun olduğu saatlere rastlamalıdır. Gece yapılan mücadelenin hiçbir etkisi olmadığı gibi, insan ve çevreye zarar vermekte, paranın boşuna harcanmasına neden olmaktadır.

ULV havaya doğru yapılmamalı, havadan ilaçlamanın yerden yapılmasına izin verilmemelidir. Hedef olan zararlı yerdeki su birikintisi veya foseptik ise sadece o yöne doğru yapılmalıdır. Gece sinek ve böcek uçuşu olmadığından, havaya doğru yapılan püskürtme amacına ulaşmadığı gibi, havadan yapılan mücadeleye eşdeğer olduğundan, aynı yasak kategorisine girmektedir.

ULV yönteminde başarı rüzgar hızına da bağlıdır. Rüzgarın durgun olduğu sabah ve akşam gün batımı yapılan ilaçlama, özellikle uçan böceklerin havada yoğun olduğu saatler olduğunda başarılıdır. Hava hızı sıfıra yakın olduğunda ilaçlama yapılmamalıdır. Zehir havada askıda kalmakta, hedefe gitmemektedir. Yüksek rüzgarlı havalarda yine boşuna ilaçlama yapılmış olmaktadır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre yaklaşık 4 m/s yenin üzerindeki ulv mücadelesinde insektisit sürüklenmesi fazlalaşacağından, parayı boşa harcamak olacaktır. Para boşa harcanacağı gibi insan ve çevreye zararları da artmaktadır.

Özellikle uçan haşerelere karşı kullanılan insektisitler, zararlının havada yoğun olduğu saatlerde yapılırsa başarılıdır.. Geç saatlerde yapılan mücadele etkisiz olduğu gibi, çevre ve insan sağlığı ve ekonomik yönden de zararlıdır. ULV ile yapılan mücadelede araç hızı 10-15 km/saat olmalıdır.

Aracın durarak bir bölgeyi veya alanı zehirle kaplaması, dozajın yüzlerce katına çıkmasına neden olduğundan, insan ve çevreye olumsuz etkisini geometrik olarak artırmaktadır. Kısaca binlerce katı zararı ortaya çıkmaktadır.

Ayrıca, özellikle Amerika’da, sinek vb. zararlıların olduğu ortamlarda, pestisit kullanımı yerine karbondioksit tuzaklarının kullanımıyla mücadelenin yapıldığı bilinmektedir. Ülkemizde de bu gibi araştırmalar üniversitelerimizde yapılmaktadır.

Sonuç olarak; Tüm ilaçlamalarda genel prensip, pestisidin insan ve hayvanlara doğru atılmaması gerektiğidir. İlgili yönetmeliklerde ve dolayısıyla ilacın etiketinde – İlaç buharını – zehirlerini teneffüs etmeyiniz ibaresi yer almaktadır.

Bu yapılan mücadele, ilaçlamadan çıkıp, direk insanları hedef alan yanlışlığa neden olmaktadır. İnsan hakları evrensel beyannamesine aykırı olan bu durumun yeniden gözden geçirilmesi, yasa ve yönetmeliklere uygun hale getirilmesi dileğimizdir. Aksi takdirde yasal yollara başvuru hakkımız saklı kalmak koşuluyla itirazlarımızı daha üst makamlara iletmek zorunda kalmaktayız.

Saygılarımızla. 23 Temmuz 2014
Dr. Hasan KOÇER

Kaynakça:
http://www.mobsistem.com/sivrisineklerle-dogal-mucadele.html
http://www.ilaclama.name/sivrisinek-mucadelesi-nasil-olur-5147.tag
http://www.bilimvegelecek.com.tr/?goster=214
http://www.ttb.org.tr/mevzuat/index.php?option=com_content&view=article&id=213:halk-sai-alaninda-harelere-kar-aama-usul-ve-esaslari-hakkinda-yetmel&catid=2:ymelik&Itemid=33
http://www.dogailaclama.com.tr/index.php?site=&sayfa=Ilaclama_Yontemleri
http://www.coregibuyukkoyu.org/?pnum=44&pt=Tar%C4%B1msal+ila%C3%A7lar%C4%B1n+kullan%C4%B1m%C4%B1+ve+zararlar%C4%B1
http://ilaclama-izmir.com/urun/5/ulv-ilaclama.html
http://www.haberturk.com/yasam/haber/172138-sivrisineklere-karsi-karbondioksit-tuzagi
http://www.samanyoluhaber.com/gundem/Sivrisinekleri-uzaklastirmanin-yollari/1018541/
http://www.toptanmallar.com/?urun-835-sinekle-mucadelede-son-nokta

Rastgele Haber

Düşünce bir duruş biçimi, hayat ise bir akıştır

  Çoğu zaman hayat bizden önde gider, onu kaçırır ve yetişmek için olağanüstü çaba harcarız. …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir