Home / Çevre / Yedi Günah Dokuz Baraj

Yedi Günah Dokuz Baraj

 WWF  Türkiye  modern dünyanın bilimsel ve teknolojik gelişmelerine, mevcut bilgi ve deneyime rağmen, baraj yapımındaki eksikliklerin ve ihmallerin devam etmesini, doğal çevreye ve topluma karşı işlenen günahlar olarak nitelendiriyor.yedi-gunah-dokuz-baraj-11

Raporun içinde, “Barajı Yanlış Yere İnşa Etmek”, “Mansaptaki Akışı Göz Ardı Etmek”, “Biyolojik Çeşitliliği Göz Ardı Etmek”, “Barajın Ekonomik Yararlarını Abartmak”, “İşletme için Toplumsal Onay Almamak”, “Riskleri ve Etkileri Kötü Yönetmek” ve “Bile Bile Günah İşleyerek İnşaat Konusunda Israrcı Olmak” diye ifade edilen hataların tümü, sürdürülebilirlik kriterleri uygulanarak önlenebilecek, kabul edilemeyecek kusurlardır.

WWF tarafından hazırlanan raporda ele alınan bu hataların yapıldığı dünyanın çeşitli bölgelerindeki 9 baraj projesi arasında Türkiye’deki Cide Regülatörü ve HES Projesi de yer alıyor. Santralin Küre Dağları Milli Parkı’nın tampon bölgesine yapılacağına dikkat çekilerek, yatırımın biyolojik çeşitliliği, ekosistemi ve nehrin çevresel bütünlüğünü olumsuz yönde etkileyeceği belirtiliyor. Uzun dönemde su kaynağında azalmaya yol açmadığı için yenilenebilir bir enerji sayılan hidroenerjinin yaygınlaşması, çevresel ve sosyoekonomik açıdan pek çok soruna neden oluyor. Bu sorunların önlenmesi ise tamamen projenin etkili tasarlanmasına, işletilmesine ve yönetimine bağlı.

WWF Türkiye Genel Müdürü Tolga Baştak, ‘Baraj yapımında sürdürülebilir yöntemler ve ilkeler hükümetlerin, yatırımcıların ve sivil toplum kuruluşlarının uzunca bir süredir gündeminde. Sürdürülebilir hidroenerji için hâlihazırda çeşitli araçlar mevcut. Ancak hâlâ birçok baraj ve HES projesi temel planlama ve uygulama yanlışları yüzünden nehir ekosistemleri ve insanlar üzerinde telafisi olmayan sonuçlara neden oluyor. Baraj Yapımında 7 Günah Raporu, baraj ve HES yapımında kaçınılması gereken yedi temel yanlışı ortaya koyuyor. Bazı yatırımcılar, projelerinin sahip olabileceği negatif etkilerin bertarafı, en aza indirilmesi veya azaltımı konusunda çaba gösteriyor olsa da, büyük resme bakıldığında ne yazık ki bunlar yeterli değil. WWF Türkiye olarak barajların yedi günahından kaçınmak için hükümetleri, bankaları, yatırımcıları ve enerji ve su hizmetleriyle ilgili tüm kuruluşları kendi üzerlerine düşeni yapmak için göreve çağırıyoruz.” dedi.

Dünyadan örnekler:

2005 yılında gerçekleştirilen bir araştırma, dünyadaki büyük nehir sistemlerinin neredeyse % 60’ının barajlardan etkilendiğini ortaya koyuyor. Geriye kalan özgür akan büyük nehirler, Kuzey Amerika ve Rusya’nın tundra bölgelerinde ve Afrika ile Latin Amerika’daki daha küçük kıyı havzalarında bulunuyor.  2006 yılı itibarı ile, 1000 km’den uzun nehirlerden sadece 21’i hala denizle doğrudan bağlantı halindedir

Cide’de yapılacak HES’in yanlışları

Türkiye’nin kuzeyinde bulunan Küre Dağları Milli Parkı ve tampon bölgesi, kanyonlar, mağaralar, düdenler gibi doğal oluşumları ve en iyi korunmuş Karadeniz nemli iklim karstik ormanı, bozulmamış nehir ekosistemleri, zengin yaban hayatı ve biyolojik çeşitliliğinden ötürü 2000 yılında yasal koruma statüsü almıştı. Milli Park yönetim planında, tampon bölge içerisinde, nehirler, ormanlar ve sahil bölgelerinin doğal yapısını bozacak her türlü faaliyetin yasak olduğu belirtilmiştir. Buna rağmen, parkın tampon bölgesi içerisinde, Devrekani Nehri üzerinde Cide Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali’ni (HES) inşa etmeye yönelik planlar hazırlanıyor. Uygulanması halinde proje, Küre Dağları Milli Parkı’nın temel su kaynaklarından biri olan Devrekani Nehri’nin el değmemiş yapısını, miktarını ve kalitesini değiştirecektir. Cide’de yapılacak HES’te toplumsal onay alma konusunda başarısız oldu

Yıkım politikaları tüm dünyada

Türkiye’de santraller yapılırken yapılan büyük hatalar, diğer ülkeler de de yapılıyor. Bu durum bir bakıma tüm dünyaya hakim olan iktidar ve talan hırsının da göstergesi. Rusya’da yapılması planlanan Boguchanskaya Barajı  inşaat halinde ve ilk iki türbin 2012 sonbaharından beri faaliyette. Tamamen çalışmaya başladığı zaman kapasitesi 3,000 MW olacak. ilk inşaat izninin alındığı 1976 yılında Sovyetler Birliği kanunlarına göre herhangi bir
Değerlendirmesi (ÇED) zorunluluğu olmaması bahane edilerek hiçbir ÇED çalışması yapılmadı. Barajın tasarımı şiddetli taşkınlara karşı direnmek için yetersiz ve 1000 yıl boyunca yaşanabilecek olaylar için gerekli kapasitenin yüzde 25-40 altında. Ayrıca tarihî yerleri koruma gerekliliği göz ardı edilmiş ve bilinen arkeolojik tarihî alanlar resmi devlet kayıtlarından silinmiştir.  Bu durumun aynısını ÇED lkararı alınmadan, bölgenin kendine has.

Seçil TÜRKKAN

( Bu yazı Birgün gazetesinden  alınmıştır.)

Rastgele Haber

Mercanlar artık rengarenk değil

Ekolojik dengesizlik mercanları da etkiledi, artık rengarenk değiller… Sen tut 400 milyon yıl boyunca her …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir