Home / Arka Bahçemiz / Dünyamız, İnsanlık Türünün En Hayalperestine Şahitlik Eder

Dünyamız, İnsanlık Türünün En Hayalperestine Şahitlik Eder

Çağımızda, insanların zayıflıklarına, boşluklarına, mutluluk hayallerine dayanarak, koskoca bir yaşam formu tasarlanmıştır.

Sokrates sıkça pazar yerlerine gider ve hiçbir şey almadan geri dönermiş. Etrafındaki meraklılar neden gittiğini sorunca da ‘ben oraya ne kadar çok şeye ihtiyacım olmadığını görmeye gidiyorum’ dermiş.

Çağımızda Sokrates gibi pazarlara gitmemize gerek bırakılmaz, baktığımız her yer ihtiyaç duymadığımız ürünler ile çoktan süslenmiş, satın almaya zorlayan sistem ile örülmüştür.

Yakında sokakta dolaşırken vitrinden ya da bir reklam panosundan uzanıp direk bizimle konuşan cansız hologram mankenler gördüğümüzde şaşırmak bir yana, neden bu kadar geç kaldıklarına hayıflanacak durumdayız.

İşin tuhaf yanı, bir türlü tatmin duygusuna ulaşamamasına ve beraberinde ömür törpüsü bir hayat yaşıyor olmasına rağmen, insanın ona verilen ‘tüketme rolünü’ samimiyetle benimsemesidir.

Ömür tüketen işlerde çalışıp, her gün zamanının geçmesini bekler, hafta sonları kendini avmlere bırakır, yarışır gibi tüketerek rahatlamaya çalışır. Arzuları kışkırtan sistem, sürekli sahip olacağı şeyleri düşünen ama sabah kalktığında nereye gittiğini bilmeyen insanı yaratır. ‘Planlanan arzuların’ peşinde, sanki kendi öz arzusuymuş gibi koşar hale gelir.

Zaman geçer, kimi insan üzerine kıyafet giydirilmiş cansız vitrin mankenine dönüşür. Çünkü tüm bu köpürtülen arzuların tatmini gerçek anlamda mümkün değildir.

Bir tv reklamında, şık kıyafetler içinde otelden çıkıp lüks spor ‘arabasına’ binen gösterişli mankeni gördüğümüzde hissettiğimiz arzuyu tatmin edecek bir ‘araba’ yoktur. Gerçek hayatta, reklamdaki aynı arabaya sahip olsak da, reklamı izlerken hayalini kurduğumuz tatmine ulaşamayız.

Peki neden? Neden arzuların tatmini mümkün değildir? Günümüz şehirli insanı, ‘tasarlanmış arzuların’ peşinde durmadan koşmasına ve bazılarını elde etmesine rağmen neden hayalini kurduğu tatmin duygusuna bir türlü ulaşamaz?

Bitmek bilmeyen ‘tatminsizliğin’ nedenini incelerken, bizi yarışlara sürükleyen ‘arzu’ yu incelememiz gerekir.Fransız psikanalist Lacan’a göre arzuya neden olan nesne ile onu tatmin edecek olan nesne daima farklıdır ve bu nedenle de gerçek arzu asla tatmin edilemez.

Çağımızın filozoflarından Zizek ise, arzunun nedeni ile nesnesi arasındaki örtüşmezlikten doğan kişide yarattığı belirsizliğe (tatminsizliğe) işaret ederek ‘’Arzuladığın nedir?”, “Aslında ne istiyorsun?” diye sorar.

Şimdi çok ilginç bir noktaya geldik; çünkü devreye Freud girer, arzunun tatmin edilecemeyeceğini bir deney ile ortaya koymaya çalışır. Freud deneyi için seçtiği kişiyi çok soğuk bir ortamda aç halde bırakır ve uyumasını ister. Sonrasında uyandırıp rüyasında ne gördüğünü sorar. Denek, düşünde dört sütunlu bir yatak ile havyar gördüğünü söyler. Bu düş, donmak üzere olan aç bir insanın temel isteklerini gösterir. Yani yiyecek ve barınak isteğini…Ancak Freud, kişinin neden normal bir yatak, bir tas çorba değil de, abartılı bir yiyecek (havyar) ve yatak gördüğü üzerinde durur. Çünkü ona göre, arzu devreye girerek gerçek istekleri (yiyecek-barınak) ikinci plana atmaktadır. İsteğin yerine, karşılanması güç abartılı arzular almıştır ve bu arzular bilinç dışında oluştuğu için tatmini mümkün değildir. Çünkü istek (ihtiyaç), bilinçli olarak istediğimiz bir şeydir, simgelerle ifade edilir, tatmini mümkündür. Oysa arzu, ona ulaştıracak nesnesi belirsiz olduğu için bilinç düzeyinde değildir ve tatmini mümkün değildir. Arzu bilinç dışında bir yerde ortaya çıktığı için, arzuyu tatmin edebilecek bir nesne olamaz.

Bu bilgiler ışığında spor araba meselesine tekrar dönecek olursak, reklam izlerken körüklenen spor araba sahibi olma arzusu, bilinç dışında bir yerde oluşur. Bilinç dışında oluştuğu ve gerçek bir ‘ihtiyaç’ olmadığı için bilinç sınırları içinde simgesel bir karşılığı yoktur. Kısacası kurmaca bir hayaldir, hayal edilen bu tatmine ulaşmak mümkün değildir.

Mesele şu ki, düşündüğü hayale inanma özelliğimiz, kapitalizm eliyle yönlendirilerek (arzuların körüklenmesi) bizi baştan çıkaran zayıflığımız haline gelir. Tatmini mümkün olmayan arzular, hayatımızı ele geçirir. Bizi diğer canlılardan ayıran hayal etme, sonra da aklındaki hayale inanma özelliğimiz sonuna kadar kullanılır. Cenderenin içindeki insan, ürün, hizmet, başarı peşinde, aklında ‘mutluluk hayali’ ile dolanır durur.

İnsanın duyguları güçlü, kendi zayıftır. Pompalanan arzular, hırslar zayıflığının farkına varamayan insanı istediği gibi yönetirken, insanın kendi zayıflığından beslenir.

Masalsı bir dünyaya davet eden avmlerde, vitrinlerdeki cansız manken ile ‘planlanan’ hayale kendini kaptıranlar, tatil için yaşayanlar, ruhlarını ait olmadığı yarışlara sürükleyenler her ne kadar kendi hayatını yaşadığını düşünse de, aslında başkalarına yarayan, tatmini mümkün olmayan ’planlı arzuların’ peşinde nafile bir çaba ile koşturup duruyordur.

Dünyamız, markaların belirlediği rüyalardan uyanamayan, insanlık türünün en hayalperestine şahitlik eder. Hiç bitmeyen, peş peşe sıralanan arzuların kucağına bırakılır, kendi düş bahçemizde ‘güçlü zengini’ oynar dururuz. Gerçek zenginler ise, bu sistemden beslenen ve çoğu zaman ortada hiç gözükmeyen başkalarıdır. Çağımızda, insanların zayıflıklarına, boşluklarına, mutluluk hayallerine dayanarak, koskoca bir yaşam formu tasarlanmıştır.

Fırat Devecioğlu

https://www.facebook.com/firatdvcgl/

https://www.facebook.com/firatdevecioglufikiratolyesi/

https://www.linkedin.com/in/firatdevecioglu/

www.firatdevecioglu.com

Dünyalılar

Rastgele Haber

felsefe

EVRENE SAYGILI BİR BAKIŞ: FELSEFE

EVRENE SAYGILI BİR BAKIŞ: FELSEFE Politikacılar, onların danışmanları, yazarlar, çizerler birkaç sakız ettikleri cümleyle anlatırken …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir