Home / Çevre / Sır Yolculuklar

Sır Yolculuklar

Deniz kaplumbağaları doğadaki en esrarengiz gezginlerden. Ne kadar uzağa giderlerse gitsinler, her zaman yumur­tadan çıktıkları kumsala geri dönüyor­lar. Binlerce kilometre yol almış olsalar bile, dönüp doğdukları kumsalı buluyor ve yumurtalarını bırakıyorlar.

Benzer şekilde somon balıkları da nehirlerden okyanusa göç ettikten bir ya da birkaç yıl sonra, yumurtadan çıktıkları nehirlere geri dönüyor. Üstelik yalnızca doğdukları nehre dönmekle kalmıyorlar, çoğu kez nehrin hangi kolunda yumur­tadan çıkmışlarsa oraya geliyorlar. Bu balıklar, dönüş yolunda akıllara durgun­luk veren bir çaba gösteriyor. Nehirde akıntıya karşı yüzüyor, sıçrayarak şelale­leri aşıyor, bazen çok sığ sulardan geçi­yorlar.

Denizkaplumbağaları ve somon balık­ları okyanusun ortasından doğdukları yerlere nasıl dönüyor? Yıllar sonra yol­larını nasıl buluyorlar?

Kuzey Carolina Üniversitesi’nden Profesör Kenneth Lohmann ve ekibi, PNAS dergisinde yayım­lanan makalelerinde, somon balıkları ve denizkaplumbağalarının Dünya’nın           man­yetik alanını algılayıp yön belirlemede kullandığını söylüyor. Örneğin, Portekiz açıklarındaki bir manyetik alanın Caret­ta caretta türü kaplumbağaların güneye dönmelerine neden olduğu, dönmezlerse İskandinavya ve İngiltere açıklarındaki soğuk sulara sürüklenip ölebilecekle­ri belirtiliyor. Lohmann ve ekibi, Florida kıyılarında yumurtadan çıkan, daha önce hiç okyanusa girmemiş Caretta carefta’larla deneyler yaptı. Bunları göç yolları üzerinde bulunan, birbirinden oldukça uzak üç bölgenin manyetik ala­nına maruz bıraktılar. Florida, Portekiz ve Afrika açıklarında karşılaşacakları manye­tik alanlara maruz bırakılan kaplumbağa­ların çoğu, doğru yöne döndü.

Kuşlar bir önceki yıl kışı geçirdikleri yerleri nasıl buluyor?

Geçtiğimiz günler­de, Max Planck Enstitüsü’nden yapılan basın açıklamasına göre, yetişkin kuşlar yalnızca bir kere geçtikleri yolları hatır­lıyor, konumları değiştirilse bile yönleri­ni değiştirip kışın konakladıkları yerleri buluyor. Açıklamada, ilk kez göç eden genç kuşların kendi türünün kışı geçi­receği yeri gösteren “pusulaları” olduğu belirtiliyor. Tek başlarına, göç eden genç kuşlar bile bir şekilde nereye yönelmeleri gerektiğini biliyor.

Her yıl sonbaharda kozadan yeni çık­mış milyonlarca kral kelebeği Amerika’nın kuzeyinden ve Kanada’dan yola çıkıyor. Meksika’nın ormanlık küçük bir bölgesine 3 bin kilometreden fazla uçup göç ediyor. Bu göç yıllardan beri bilim insanlarını düşündürüyor. Daha önce hiç gitme­dikleri, görmedikleri bir yere nasıl ula­şıyorlar?

Kuzeydeki farklı bölgelerden gelen milyonlarca kelebek Meksika’da birle­şiyor. Deniz seviyesinden 3 bin metre kadar yüksekte olan bu ormanlık alan­da, ağaçların gövdelerinde, dallarında kümeleşip adeta bir bekleme sürecine giriyorlar. Peki, kışı neden Meksika’nın daha sıcak bir bölgesinde değil de, dağ başında soğukta geçiriyorlar? Princeton Üniversitesi’nden Profesör David Wilco depoladıkları yağla kışı geçirdiklerini, hava ne kadar sıcak olursa o kadar çok yağ kaybedeceklerini belirtiyor. “Çok fazla yağ kaybederlerse ilkbaharda Amerika’ya geri dönemezler” diyor. Meksika’ya gelen bu kelebekler diğerleri gibi yaklaşık iki ay değil, yedi ay hatta daha fazla yaşayabili­yor. İlkbahar gelince milyonlarcası kuzeye doğru uçuyor. Onların göçleri ölümleriyle sona eriyor ama dişilerin yolda bıraktığı yumurtalardan çıkan bir sonraki nesil kuzeye göçü devam ettiriyor. Meksika’da kışı geçiren kelebeklerin, sonbaharda kozadan çıkan torunlarının torunları da, bir şekilde nereye gitmeleri gerektiğini biliyor ve Meksika’ya göç ediyorlar

Selcen Pirge

Dünyalılar

 

 

Rastgele Haber

Devlet teşvikiyle su gaspı

Devlet teşvikiyle su gaspı: Coca-Cola, İzmir’in suyunu hortumluyor Meşrubat ve ambalajlı su devi Coca-Cola’nın İzmir …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir